Czerwonobrody

 

Komiksy pirackie nie przyjęły się w Polsce tak dobrze jak inne gatunki komiksowe, choćby nawet western. Dlatego raczej małe szanse widzę dla publikacji w naszym kraju klasyki gatunku autorstwa Charliera, którego inny gatunkowy tasiemiec, Blueberry cieszył się sporym sukcesem i w Polsce. Barbe-Rouge to seria która ukazywała się przez niemal pół wieku, od 1959 roku do roku 2004. Opowieść o losach Czerwonobrodego i jego załogi to komiks pełen wydarzeń, zwrotów akcji, walk, tajemnic i intryg, czyli dokładnie to czego można się spodziewać po komiksie pirackim.

barberougehubinonpl.jpg

Mogę się założyć że chociaż mało kto w naszym kraju słyszał tytuł Barbe-Rouge i kojarzy tą serię komiksową, mnóstwo osób w Polsce ( i nie tylko) doskonale zna głównych bohaterów tego komiksu. Proponuję zajrzeć do dowolnego albumu Asteriksa w którym wraz z Obeliksem spotykają piratów. Po każdym zatopieniu mamy tam scenkę w której brodaty, rudy kapitan w towarzystwie olbrzymiego murzyna kaleczącego język francuski, pozbawionego nogi staruszka zawsze recytującego jakieś łacińskie powiedzenie oraz młodego blondyna obserwuje swój tonący okręt. barberouge asteriksTa grupa to Czerwonobrody, Baba, Triple-Patte i Eric, czyli głowni bohaterowie cyklu Barbe-Rouge. Goscinny pozwolił sobie w swojej serii ma żart z cyklu Barbe-Rouge ponieważ oba komiksy ukazywały się w tym samym magazynie i były jednymi z najpopularniejszych wśród czytelników. Seria, napisana przez Jean -Michel Charliera i narysowana przez Victora Hubinona, ukazała się po raz pierwszy w Pilote w roku 1959 i od tego czasu regularnie, najpierw na łamach magazynu a potem w oddzielnych albumach, Czerwonobrody i pozostali bohaterowie na pokładzie okrętu Czarny Jastrząb (Le Faucon Noir) przemierzali morza i lądy w poszukiwaniu łupów.

W pierwszym albumie serii jesteśmy światkami zdobycia przez załogę Czarnego Jastrzębia francuskiego statku handlowego. Załoga i pasażerowie zostają wymordowani ale Czerwonobrody postanawia oszczędzić noworodka znalezionego na pokładzie okrętu i adoptować go. W kolejnych albumach adoptowany syn Czerwonobrodego, Eric, jest już dorosły i cała czwórka głównych bohaterów opowieści przeżywa swoje przygody, zaczynając od klasycznej lokacji opowieści pirackich, czyli Karaibów by potem przenieść akcję na Morze Śródziemne, Atlantyk czy nawet Ocean Indyjski. Akcja toczy się wartko, okręty toną często, zdrada jest na porządku dziennym a piraci dokonują czynów niecnych i śmiałych na każdej niemal stronie. Każdy kto czytał western Blueberry wie że Charlier był sprawnym scenarzystą i to widać w Czerwonobrodym. Akcja jest wartka, pełna niespodziewanych zwrotów i zaskakujących rozwiązań, chociaż w miarę trwania serii pojawia się w niej pewna jednostajność, o co nietrudno w cyklu który liczył kilkadziesiąt albumów. Jednak zmiany lokacji, tonu opowieści a nawet przenoszenie punktu ciężkości z jednej postaci na drugą, w niektórych albumach to Eric jest głównym bohaterem a Czerwonobrody pojawia się jedynie sporadycznie, jeżeli w ogóle, zapewniają urozmaiconą rozrywkę. Charlier stosuje w scenariuszu te same tricki jakie widziałem i w Blueberrym, zmieniając narratora albo cofają akcję czy opowiadając historię symultanicznie z punktu widzenia kilku bohaterów. Cykl miał wszystko by zadowolić fana opowieści przygodowych.

Barberouge9p_1006

Każdy kto czytał Thorgala wie że opowieść, nieważne jak dobra powinna się kiedyś skończyć. Wiele cykli, szczególnie historycznych i trwających naprawdę długo, natyka się w pewnym momencie na problem w jakim kierunku pójść. Czasy i czytelnicy zmieniają się z biegiem lat a cykl komiksowy musi podążać za czytelnikiem albo staje w miejscu. Kilka historycznych cykli komiksowych napotkało ten problem. Takie klasyczne cykle jak Chevalier Ardent Craenhalsa czy Le Vent des Dieux Patricka Cothiasa (sc) i Adamova (rys) w pewnym momencie zmieniły się diametralnie. W późnych albumach postaci nagle zaczynają zachowywać się inaczej niż w czasach świetności serii, do tego stopnia że trudno ich porównać z pierwowzorem (Chevalier Ardent) albo opowieść zmienia miejsce akcji czy nawet gatunek dryfując w stronę fantasy / SF co przydarzyło się serii Le Vent des Dieux. Ten sam los spotkał też w końcu  Czerwonobrodego. W przeciwieństwie to wspomnianych wyżej serii przemiana jaka zaszła w Czerwonobrodym była zdecydowanie najciekawsza, nie uratowało to jednak cyklu przed przedwczesnym zamknięciem.

Wszystko to łączyło się ze zmianą warty w drużynie tworzącej serię. Victor Hubinon zmarł w roku 1979 i po jego śmierci inni twórcy kontynuowali ilustrowanie cyklu. Wśród nich był klasyk komiksu frankofońskiego Jijé ale też Patrick Pellerin, co prawda wówczas mało znany ale później twórca popularnej i w sumie jednej z lepszych jakościowo komiksowych serii korsarsko – pirackich. Jego cykl L’Épervier (Krogulec) liczy już bodajże osiem tomów, głównym jego bohaterem jest bretoński korsarz i pirat a akcja zabiera nas od wybrzeży europejskich aż po Amerykę Środkową. Jean – Michel Charlier zmarł w roku 1989 a dwa lata później ukazał się kolejny album Czerwonobrodego ze scenariuszem Jeana Olliviera który kontynuował pisanie serii do 1997 roku.

barbe rouge elisa davis

W 1999 serię przejmuje nowa para twórców, Christian Perrissin (sc) i Marc Bourgne (rys). Nowi twórcy mają nowe podejście do serii, Zaczynają się interesować poważniej motywacjami postaci, ich relacjami, które były często w starych albumach cyklu pomijane na rzecz akcji. Zmieniły się też sposób prowadzenia akcji i oprawa graficzna, obie na bardziej nowoczesne, przystające do nowych czasów. Całość, muszę powiedzieć, dała ciekawy efekt. Eric zdaje sobie sprawę, po bagatela trzydziestu albumach, że jego przybrany ojciec jest psychopatą. Ostatnie cztery albumy cyklu to zupełnie inna opowieść niż to do czego byliśmy przyzwyczajeni. Jest bardziej realistyczna, przemoc nie jest już zamaskowana. Wybucha też konflikt między Czerwonobrodym a jego adoptowanym synem. Czytelnicy muszą spojrzeć na nowo na znane i lubiane postaci. Nie każdemu taka zmiana musiała odpowiadać. Sam odczułem dysonans kiedy seria rozrywkowa zaczęła dryfować w stronę prawdy psychologicznej w odmalowywaniu postaci i niczym niemaskowanej, realistycznej przemocy. To była drastyczna zmiana. Od swojego zarania seria była dość dwuznaczna moralnie, główni bohaterowie mordowali i grabili bez litości, ale ten aspekt opowieści nie był uwypuklany. Co prawda są w scenariuszu fragmenty wyjaśniające czy usprawiedliwiające ich działania ale pytania o sens ich działań czy etykę nie pojawiają się zbyt często. Nowe podejście było zgoła odmienne. Rzeczy zostały nazwane po imieniu i pokazane w krwawym detalu.Gdyby to była nowa seria, nieobciążona tradycją czterdziestu lat czytelnictwa mogłoby to ujść autorom na sucho, ale nie w cyklu z taką tradycją i czytelnikami śledzącymi losy bohaterów od dziesięcioleci. W tym momencie wydawca zdecydował o przerwaniu serii która zakończyła się dość niezobowiązująco na dyptyku Le Secret d’Elisa Davis. A szkoda bo seria zrobiła się naprawdę ciekawa.

barberouge1

Cykl był na tyle popularny że doczekał się, podobnie jak Blueberry, rozszerzenia w postaci serii La Jeunesse de Barbe Rouge (Młodość Czerwonobrodego) na którą złożyło się pięć albumów.

Cykl o przygodach Czerwonobrodego nie uszedł bez szwanku ze starcia z czasem, większość albumów cyklu zalatuje już myszką, zarówno w warstwie scenariusza jak i grafiki. Jest jednak nadal dość interesujący, szczególnie jako przykład rozrywkowego komiksu sprzed lat. Dla kogoś jednak kto lubi klasyczne pirackie historie jest ciągle jeszcze interesujący sam w sobie. Ostatnie albumy cyklu to już okres drastycznej zmiany tonu. Zmiany pojawiają się też na poziomie ilustracji, które stają się nowocześniejsze. Klasyczne ilustracje Hubinona z początku cyklu to typowa produkcja z rynku frankofońskiego obarczona całym balastem tradycji ilustratorskich lat sześćdziesiątych. Ta seria teraz to już ramotka ale należy docenić jej rolę jako klasycznego komiksu przygodowego drugiej połowy dwudziestego wieku a także przemianę jakiej została poddana w ostatnim okresie swojego istnienia.

Barbe-rouge (Czerownobrody – Seria główna)

1. Le démon des Caraïbes 07/1961 (Demon Karaibów)

2. Le roi des sept mers 09/1962 (Władca siedmiu mórz)

3. Le fils de Barbe-Rouge 09/1963 (Syn Czerwonobrodego)

4. Défi au Roy 07/1964 (Wyzwanie dla króla)

5. Les révoltés de l’Océane 07/1965 (Buntownicy oceanu)

6. Le vaisseau fantôme 07/1966 (Statek widmo)

7. L’île de l’homme mort 07/1967 (Wyspa umrzyka)

8. Le piège espagnol 07/1968 (Hiszpańska pułapka)

9. La fin du „Faucon noir” 07/1969 (Koniec ” Czarnego Jastrzębia”)

10. Mort ou vif 04/1970 (Żywy lub martwy)

11. Le trésor de Barbe-Rouge 01/1971 (Skarb Czerwonobrodego)

12. La mission secrète de l’Epervier 10/1971 (Tajna misja „Krogulca”)

13. Barbe-Rouge à la Rescousse 01/1972 (Czerwonobrody na ratunek)

14. Le pirate sans visage 07/1972 (Pirat bez twarzy)

15. Khaïr le More 01/1973 (. Khaïr Maur)

16. La captive des Mores 10/1973 (Branka Maurów)

17. Le vaisseau de l’enfer 04/1974 (Piekielny okręt)

18. Raid sur la corne d’or 04/1979 (Rajd na Złoty Róg)

19. L’île des vaisseaux perdus 04/1980 (Wyspa zaginionych statków)

20. Le jeune capitaine 04/1981 (Młody kapitan)

21. Les disparus du Faucon Noir 10/1982 (Zaginieni z „Czarnego Jastrzębia”)

22. Trafiquants de bois d’ébène 06/1983 (Handlarze czarnym hebanem)

23. L’or maudit de Huacapac 06/1984 (Przekleństwo Huacapaca)

24. La cité de la mort 03/1987 (Miasto śmierci)

25. Les révoltés de la Jamaïque 11/1987 (Buntownicy z Jamajki)

26. Pirates en mer des Indes 09/1991 (Piraci na morzu indyjskim)

27. La Fiancée du Grand Moghol 08/1992 (Narzeczona Wielkiego Mogoła)

28. La flibustière du sans pitié 02/1994 (Bezlitosny flibustier)

29. A nous la tortue 09/1995 (Tortuga jest nasza)

30. L’or et la gloire 09/1996 (Złoto i chwała)

31. La guerre des pirates 09/1997 (Wojna piratów)

32. L’ombre du démon 02/1999  (Cień demona)

33. Le chemin de l’Inca 01/2000 (Szlak Inki)

34. Le secret d’Elisa Davis – 1re partie 10/2001 (Tajemnica Elizy Davis – część pierwsza)

35. Le secret d’Elisa Davis – 2e partie (Tajemnica Elizy Davis – część druga)

La jeunesse de Barbe-Rouge (Młodość Czerwonobrodego)

1. Les Frères de la Côte 02/1996 (Bracia wybrzeża)

2. La fosse aux lions 06/1997 (Wybieg dla lwów)

3. Le duel des capitaines 05/1998 (Pojedynek kapitanów)

4. L’île du démon rouge 06/1999 (Wyspa czerwonego demona)

5. Les mutinés de Port-Royal 07/2001(Buntownicy z Port Royal)

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s